كان اذا شبّت له ناره * يوقدها بالشّرف الكامل كيما يراها بائس مرسل * او فرد حىّ ليس بالآهل اعنى ابن ليلى ذا السّدى و النّدى * اعنى ابن بنت الحسب الفاضل لا يؤثر الدّنيا على دينه * و لا يبيع الحقّ بالباطل ( 1 ) و شيخ مفيد ( ره ) در كتاب ارشاد گويد : آن على كه در يوم الطّف شهيد شد اصغر بود از امام زين العابدين و امام عليه السّلام بزرگتر بود از وى و مادرش امّ ولد بود مسمّاة بشاه زنان دختر كسرى يزد گرد . محمد بن ادريس گويد : در اين باب رجوع به اهل اين فن كه علماى نسب و سير و تواريخ و اخبارند مانند زبير بن بكّار اولى است . و جماعتى از آنان را نام برده است و گويد : اينها همه اتّفاق كرده‌اند كه على اكبر در كربلا شهيد شد و ايشان در اين فنّ بيناترند . كلام ابن ادريس به انجام رسيد و در اين ميدان سوارى چون او بايد كه اين راز را آشكار كند و حقيقت را شكفته بگويد . مترجم گويد : آنها كه ابن ادريس در كتاب سرائر نام برده است و گفته‌اند على شهيد بزرگتر از امام زين العابدين عليه السّلام بود اينانند : زبير بن بكّار در كتاب انساب قريش و ابو الفرج اصفهانى و بلادرى و مزنى صاحب كتاب لباب اخبار الخلفاء و عمرى نسّابه در كتاب مجدى و صاحب كتاب زواجر و مواعظ و ابن قتيبه در معارف و ابن جرير طبرى و ابن ابى الازهر در تاريخ خود و ابو حنيفهء دينورى در اخبار الطوّال و صاحب كتاب فاخر از اماميّه و ابو على بن همّام در كتاب انوار در تاريخ اهل بيت و ده تن از اينها از غير اماميه و از اهل سنّتند . و از اين كلام واضح مىشود كه اگر كسى در فنّ خود بصير و ماهر و موثّق باشد هر چند از اهل سنّت بود ابن ادريس قول او را بر قول عالم شيعى كه بدان مرتبه بصيرت و مهارت نباشد مرجّح مىشمارد و چنان كه بعض جهّال مىپندارند مطلقا روايات اهل سنت در تواريخ و سير مردود نيست . و اكثر مطالب مقاتل را علماى شيعه مانند مفيد و ابن طاووس و ابن شهر آشوب و ديگران از كتب اهل سنت روايت كرده‌اند مانند زبير بن بكّار و مدائنى و طبرى و دينورى و غير آنها و آنها هم بسيار از شيعه نقل كرده‌اند مانند كلبى و ابى مخنف و نصر بن مزاحم . و نيز محمد بن ادريس را در كتاب سرائر در اين باب كلامى است كه مؤلف نقل نكرده است ذكر آن خالى از فائدت نيست . ابن ادريس گويد : « اىّ غضاضة تلحقنا و اىّ نقص يدخل على مذهبنا اذا كان المقتول عليّا الاكبر